Fossiel van 518 miljoen jaar toont oudste spinachtige fang

Een gefossiliseerd zeedier van 518 miljoen jaar oud heeft het vroegst bekende bewijs opgeleverd van de anatomische structuren die uiteindelijk evolueerden tot spinnenfangen. Onderzoekers van de Yunnan-universiteit en de Universiteit van Leicester ontdekten primitieve cheliceren—tangachtige aanhangsels—in een exemplaar van Urokodia, een klein dier uit het Cambrium dat werd opgegraven op de Chengjiang-fossielenlocatie in de Chinese provincie Yunnan.

De ontdekking beïnvloedt het wetenschappelijke begrip van cheliceraten, een grote groep ongewervelden waartoe spinnen, schorpioenen en teken behoren, met meer dan 100.000 beschreven soorten. Door de vroege vorm van cheliceren te onthullen, biedt de studie een directe evolutionaire link tussen oud zeeleven en de gespecialiseerde monddelen die moderne cheliceraten gebruiken om prooien vast te grijpen, te doorboren of te steken.

Deze bevinding is belangrijk omdat het de oorsprong aanwijst van een belangrijke roofzuchtige aanpassing die cheliceraten hielp om een van de meest succesvolle diergroepen te worden in zowel mariene als terrestrische omgevingen. Het fossiel bewaart ook mogelijke boekkieuwen op de poten van Urokodia, wat suggereert dat het onder water ademde zoals de huidige degenkrabben, en onderstreept het belang van de Chengjiang-locatie, die meer dan 200 soorten dieren uit het begin van het dierenleven herbergt.

De studie werd gepubliceerd in Nature op 4 augustus 2026, samenvallend met de 42e verjaardag van de ontdekking van de Chengjiang-locatie. Urokodia was slechts ongeveer 2–3 cm lang en had gesteelde ogen, een gesegmenteerd skelet en gelede ledematen. Met behulp van röntgentomografie scanden de onderzoekers het gesteente rond het fossiel en ontdekten dat zachte weefsels in een gemummificeerde staat bewaard waren gebleven, waardoor de tangachtige ledematen net achter de ogen zichtbaar werden.

Het onderzoek werd geleid door professor Yu Liu van de Yunnan-universiteit, tevens gasthoogleraar aan de Universiteit van Leicester, met co-auteur professor Mark Williams van de School of Geography, Geology and the Environment van de Universiteit van Leicester. Professor Liu zei dat het team de tangachtige ledematen tijdens de analyse opmerkte en het fossiel onmiddellijk herkende als een verre voorouder van levende cheliceraten. Het werk werd ondersteund door een subsidie van het Department of Science and Technology van de provincie Yunnan (202401BC070012) en het Yunnan Revitalization Talent Support Program.

Volgens de onderzoekers leefde Urokodia in een rijk marien ecosysteem tijdens een cruciale periode van dierlijke evolutie, en de Chengjiang-fossielen bieden echte inzichten in hoe het leven evolueerde aan het allereerste begin van dieren. De studie benadrukt dat moderne spinnen vaak angst oproepen, maar dat hun gif en beten evolueerden om veel kleinere prooien te onderwerpen, en dat de meeste soorten geen gevaar vormen voor mensen.