Studie: Rivieren kronkelden al voordat planten bestonden

Een nieuwe studie daagt een lang bestaande geologische aanname uit dat rivieren vegetatie nodig hebben om meanderende kanalen te vormen. Onderzoekers van de Stanford University publiceerden in augustus 2025 bevindingen die aantonen dat rivieren al S-vormige bochten uitslepen lang voordat er planten op het land waren. De studie, geleid door een team van Stanford's School of Earth, Energy & Environmental Sciences, analyseerde oude rivierafzettingen in Namibië en Australië, die meer dan 2,5 miljard jaar oud zijn—meer dan een miljard jaar vóór het ontstaan van terrestrische vegetatie. Met behulp van satellietbeelden en veldwaarnemingen identificeerden de onderzoekers bewaarde meanderpatronen in gesteenten uit het Archeïcum, toen het aardoppervlak grotendeels kaal was. De ontdekking zet een decennia oude leer op zijn kop dat gewortelde planten essentieel waren voor het stabiliseren van rivieroevers en het mogelijk maken van meandervorming. In plaats daarvan suggereren de bevindingen dat microbiële matten of andere vroege levensvormen, of zelfs puur fysische processen zoals sedimentcohesie, hetzelfde effect kunnen hebben gehad. De hoofdauteur van de studie, een postdoctoraal onderzoeker aan Stanford, merkte op dat het werk een herevaluatie afdwingt van hoe oude landschappen evolueerden en hoe rivieren de vroege aardeomgevingen vormden. Het onderzoek heeft ook implicaties voor het begrijpen van riviersystemen op andere planeten, zoals Mars, waar meanderende kanalen zijn waargenomen maar geen vegetatie bestaat. Het team is van plan om de rol van microbiële levensvormen in oude rivierdynamiek verder te onderzoeken en hun bevindingen toe te passen op planetaire geologie. De studie is gepubliceerd in het tijdschrift Geology.