'Dr. Dood' Gunther von Hagens, maker van Body Worlds, overleden op 81-jarige leeftijd

Gunther von Hagens, de Duitse anatoom die plastinatie pionierde en de controversiële Body Worlds-tentoonstellingen creëerde, is op 81-jarige leeftijd overleden. Zijn familie maakte zijn overlijden woensdag bekend en verklaarde dat hij vredig stierf in zijn huis in Heidelberg, Duitsland, na een langdurige ziekte. Von Hagens, die de bijnaam 'Dr. Dood' kreeg vanwege zijn werk met menselijke lijken, bracht een revolutie teweeg in het begrip van het publiek van de anatomie door lichamen te conserveren via een proces dat hij in 1977 uitvond.

Het overlijden treft de wereldwijde wetenschappelijke en museumgemeenschappen, evenals de miljoenen bezoekers die Body Worlds-tentoonstellingen in meer dan 140 steden wereldwijd bezochten. De tentoonstellingen, die echte menselijke lichamen en organen toonden die door plastinatie waren geconserveerd, oogstten zowel lof voor hun educatieve waarde als kritiek van religieuze en ethische groeperingen die bezwaar maakten tegen de openbare tentoonstelling van menselijke resten. De familie van Von Hagens verklaarde dat ze zijn laatste wens zullen eren: zijn eigen lichaam laten plastineren en toevoegen aan de Body Worlds-collectie, waarmee ze zijn nalatenschap van anatomisch onderwijs voortzetten.

Dit is van belang omdat Von Hagens de manier waarop het publiek met menselijke anatomie omgaat, transformeerde en complexe biologische structuren toegankelijk maakte voor leken. Zijn plastinatietechniek, die water en vet in weefsels vervangt door polymeren, maakte het mogelijk om specimens in levensechte houdingen te conserveren, wat ongekende educatieve mogelijkheden bood. De ethische debatten rond zijn werk—met name over toestemming en commercialisering van menselijke resten—blijven echter relevant nu zijn lichaam voor tentoonstelling is bestemd.

Von Hagens werd geboren in 1945 in wat nu Polen is en studeerde geneeskunde in Duitsland voordat hij plastinatie ontwikkelde. Hij richtte in 1993 het Instituut voor Plastinatie in Heidelberg op en lanceerde de eerste Body Worlds-tentoonstelling in Japan in 1995. De tentoonstellingen zijn sindsdien door meer dan 50 miljoen mensen wereldwijd bezocht. Zijn werk was niet zonder controverse: in 2002 voerde hij een openbare autopsie uit op televisie in Londen, wat leidde tot juridische uitdagingen en protesten.

Vooruitkijkend wordt verwacht dat het plan van de familie om Von Hagens' lichaam te plastineren en tentoon te stellen de discussies over de ethiek van het tentoonstellen van menselijke resten opnieuw zal aanwakkeren. Het proces zal waarschijnlijk enkele maanden duren, en het specimen zal worden toegevoegd aan de bestaande Body Worlds-collectie, die internationaal blijft reizen. De dood van Von Hagens markeert het einde van een tijdperk voor de anatomische wetenschap, maar zijn techniek en de debatten die hij veroorzaakte, zullen blijven bestaan.