Badania: Rzeki meandrowały, zanim pojawiły się rośliny

Nowe badanie podważa długo utrzymywane założenie geologiczne, że rzeki potrzebują roślinności, aby tworzyć meandrujące koryta. Naukowcy z Uniwersytetu Stanforda opublikowali w sierpniu 2025 roku wyniki, które dowodzą, że rzeki wycinały esowate zakręty na długo przed pojawieniem się roślin na lądzie. Badanie, prowadzone przez zespół z School of Earth, Energy & Environmental Sciences Stanforda, analizowało starożytne osady rzeczne w Namibii i Australii, datowane na ponad 2,5 miliarda lat – czyli miliard lat przed pojawieniem się roślinności lądowej. Wykorzystując zdjęcia satelitarne i obserwacje terenowe, badacze zidentyfikowali zachowane wzory meandrów w skałach z eonu archaicznego, kiedy powierzchnia Ziemi była w dużej mierze jałowa. Odkrycie obala dziesięciolecia nauczania, że rośliny ukorzenione były niezbędne do stabilizacji brzegów rzek i umożliwienia tworzenia meandrów. Zamiast tego wyniki sugerują, że maty mikrobiologiczne lub inne wczesne formy życia, a nawet czysto fizyczne procesy, takie jak kohezja osadów, mogły wywołać ten sam efekt. Główny autor badania, doktorant ze Stanforda, zauważył, że praca wymusza ponowną ocenę ewolucji starożytnych krajobrazów i tego, jak rzeki kształtowały wczesne środowiska Ziemi. Badanie ma również implikacje dla zrozumienia systemów rzecznych na innych planetach, takich jak Mars, gdzie zaobserwowano meandrujące kanały, ale nie ma roślinności. Zespół planuje dalej badać rolę życia mikrobiologicznego w starożytnej dynamice rzek i zastosować swoje odkrycia w geologii planetarnej. Badanie zostało opublikowane w czasopiśmie Geology.