ABD'de elektrik fiyatları iki yılda %10,1 arttı

Ekonomistler ve şirket yöneticilerine göre, yapay zeka altyapısına yönelik devasa yatırımlar maliyetleri artırıyor ve Federal Rezerv'in enflasyonla mücadelesini zorlaştırıyor. Teknoloji liderleri deflasyonist faydalar vaat ederken, kısa vadede gerçeklik daha yüksek fiyatlar ve yavaş benimsenme.

ABD genelinde şirketler veri merkezleri ve yapay zeka donanımına yoğun harcama yapıyor; Goldman Sachs Research'e göre bu yıl sermaye harcamalarının 581 milyar dolara, yani GSYİH'nın %1,8'ine ulaşması bekleniyor. Bu oranın 2028'e kadar %2,8'e çıkması öngörülüyor. Harcama çılgınlığı tedarik zincirlerini zorluyor ve elektrik maliyetlerini yukarı çekiyor; hanehalkı elektrik fiyatları Haziran'a kadar geçen iki yılda %10,1 artarak genel %6,3'lük enflasyon oranını geride bıraktı.

Enflasyonist baskılar Fed için bir ikilem yaratıyor. Temmuz'da yetkililer faiz oranlarını %3,5-%3,75 aralığında sabit tutma kararı aldı, ancak karar oybirliğiyle alınmadı. Minneapolis Fed Başkanı Neel Kashkari, yapay zeka kaynaklı fiyat artışlarını dizginleme gereğini öne sürerek karşı oy kullandı. Daha önce yapay zekanın dezenflasyonist olacağını savunan Fed Başkanı Kevin Warsh, arz yönlü etkilerin zamanlaması ve boyutunun öngörülmesinin zor olduğunu belirterek daha temkinli bir tutum benimsedi.

İşletmelerin yapay zekayı benimsemesi hâlâ sınırlı; Mayıs ayında yapılan Nüfus Sayım Bürosu anketi, firmaların yalnızca %17-20'sinin yapay zeka kullandığını ve büyük şirketlerin bunu yapma olasılığının çok daha yüksek olduğunu gösteriyor. OpenAI başekonomisti Ronnie Chatterji, yoğun kullanıcıların yapay zekayı ortalama şirketlerden sekiz kat daha fazla kullandığını; bu farkın üç ay önceki iki kattan arttığını söyledi. Ancak verimlilik kazanımlarının istatistiklere yansımasının zaman alacağını kabul etti.

Bazı yöneticiler, yapay zekayı büyük kuruluşlara entegre etmenin zor olduğu konusunda uyarıyor. Lululemon'un eski bilgi işlem sorumlusu Julie Averill, teknoloji çalışsa bile insanların davranışlarını değiştirmenin ve modellere güvenmenin zor olduğunu söyledi. Stanford profesörü ve şu anda Anthropic'te izinli olan Charles Jones, daha geniş verimlilik kazanımlarının önündeki engel olarak kolayca otomatikleştirilemeyen görevlere, yani "zayıf halkalara" dikkat çekiyor.

Warsh, Jones'u ve girişimci Marc Andreessen'ı Fed'in yapay zeka konusundaki düşüncesini şekillendirecek bir görev gücüne atadı. Birkaç ay içinde açıklanacak raporları, yapay zekanın enflasyonu nihayetinde dizginleyip dizginlemeyeceği ya da körükleyip körüklemeyeceği tartışmasına katkı sağlayacak. Şimdilik maliyetler somut: bilgisayar yazılımı ve aksesuar fiyatları Haziran 2024'ten bu yana %22,9 arttı ve JPMorgan Chase tahminlerine göre DRAM maliyetlerinin 2024'e kıyasla yıl sonuna kadar %400 artması bekleniyor.