NASA'dan SpaceX'e 3 ISS uçuşu için 946 milyon dolar

NASA, 18 Eylül 2026'da SpaceX'e Uluslararası Uzay İstasyonu'na üç mürettebatlı uçuş daha verdiğini açıkladı. Mevcut sözleşmede yapılan değişikliğin üç görev ve ilgili hizmetler için değeri 946 milyon dolar.

Değişiklik, Ticari Mürettebat Taşıma Kapasitesi (CCtCap) sözleşmesi kapsamında yapıldı ve NASA'nın Crew-15, Crew-16 ve Crew-17 adını verdiği uçuşları kapsıyor. Kurumun açıklamasına göre bu ekleme, SpaceX'in bu sözleşme altındaki görev sayısını 17'ye, şirketle yapılan toplam CCtCap sözleşme değerini ise 5,92 milyar dolara çıkarıyor. Sözleşmenin uygulama süresi 2030'a kadar uzanıyor; görev hazırlık tarihleri 2027 ve 2028'de.

Üç görev için ödenecek 946 milyon dolar, görev başına ortalama 315 milyon dolara denk geliyor. Bu tutar yalnızca fırlatmaları kapsamıyor. NASA'ya göre tutar yer operasyonlarını, fırlatmayı, yörünge operasyonlarını, dönüş ve kurtarma işlemlerini, her görevdeki kargo taşımacılığını ve bir "cankurtaran kapasitesini" içeriyor: Dragon kapsülü istasyona kenetli kaldığı sürece mürettebat için acil dönüş aracı olarak bekliyor.

Neden şimdi: NASA, kararın kurumun mayıs ayında ek görevleri satın almak için yayımladığı niyet bildirimi sonrasında geldiğini belirtti. Sabit fiyatlı, belirsiz teslimat/belirsiz miktar esaslı bu değişiklik tek kaynaktan yapıldı ve NASA, bunun "gerektiğinde ek taşıma hizmetleri için ileride sözleşme değişiklikleri aramasının önüne geçmediğini" vurguladı.

Neden önemli: NASA, ilk CCtCap sözleşmelerini 2014'te kamu-özel ortaklığı olarak hem Boeing'e hem SpaceX'e vermişti; gerekçe, biri yerde kaldığında diğerinin ABD astronotlarını uçurmaya devam edebilmesiydi. Aradan geçen on iki yılın ardından yeni satın alınan üç rotasyonun tamamı, rekabete açılmadan tek bir şirkete gitti. NASA değişikliği, istasyona "iki farklı ticari mürettebat ortağıyla erişimi sürdürmeye" yardımcı olduğu şeklinde tanımladı; ancak takvimi kesinleşmiş uçuşlar SpaceX üzerinden ilerliyor. İstasyonun faaliyetleri sona erene kadar nasıl insanlı tutulacağını izleyenler için bu anlaşma, on yılın geri kalanına ait ulaşım planını belirliyor.

SpaceX, NASA tarafından Kasım 2020'de astronot taşımak üzere sertifikalandırılmıştı. CCtCap kapsamında bir sağlayıcının taşıma sisteminin astronotlu uçuşlara başlamadan önce kurumun gerekliliklerini karşıladığı NASA tarafından belgeleniyor. Dragon aracı ve Falcon 9 roketi her uçuşta dört astronota kadar mürettebatı ve kritik kargoyu taşıyor; şirketin on ikinci rotasyon görevi Crew-12 şu anda istasyona kenetli durumda.

Açık kalan sorular: NASA, Crew-15, Crew-16 ve Crew-17 için 2027-2028 hazırlık penceresi dışında mürettebat atamalarını veya hedef fırlatma tarihlerini yayımlamadı; bu üç görevin ardından yeni uçuşlar satın alıp almayacağını da söylemedi.

Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi değildir.