NASA: Roman Teleskobu'nda 10 Değil 22 Yıllık Yakıt Var

NASA, en yeni amiral gemisi gözlemevinin yörüngede yirmi yılı aşkın süre çalışmasına yetecek kadar yakıt taşıdığını açıkladı — tasarımcılarının öngördüğünün iki katından fazla.

Ajans 14 Eylül'de yayımladığı güncellemede, Nancy Grace Roman Uzay Teleskobu'nun "en az 22 yıllık potansiyel bilim operasyonuna yetecek yakıtı olduğunu" bildirdi. 30 Ağustos'ta NASA Kennedy Uzay Merkezi'nden bir SpaceX Falcon Heavy roketiyle fırlatılan Roman, beş yıllık birincil görev ve beş yıllık uzatma üzerine kurgulanmıştı; yani yakıt bütçesi 10 yıl için ayrılmıştı.

Yeni tahmin, Roman'ın 31 Ağustos'ta yaptığı ilk yörünge düzeltme ateşlemesinin ardından geldi. NASA'ya göre manevra yüzde 99'un üzerinde bir isabetle tamamlandı ve bu iş için ayrılan yakıtın yüzde 10'undan azını harcadı: planlanan 441 libreye (200 kilogram) karşılık yaklaşık 40 libre (18 kilogram). Ajans, yalnızca bu tasarrufun kabaca dört yıllık ek gözlem süresi anlamına gelebileceğini belirtiyor.

İkinci etken fırlatmadan önce belirlenmişti. Mühendisler Roman'ın yakıt yükünü, bilinçli olarak temkinli seçilmiş 21.605 librelik (9.800 kilogram) bir azami kütle üzerinden hesapladı; oysa tamamlanan araç fırlatma anında 17.760 libre (8.056 kilogram) geldi. NASA Goddard'da Roman'ın itki sistemi sorumlusu Alison Rao, "Bir uzay aracının kütlesi tasarım ve üretim süreci boyunca değişir; bu yüzden yakıt bütçesini, açıkta kalmayalım diye sabit bir azami değere göre belirliyoruz" dedi. Roman beklenenden hafif çıktığı için ekip, tankları yalnızca 10 yıllık gereksinimi karşılayacak kadar değil, kapasiteye kadar doldurdu — bu da yaklaşık dört yıllık ek pay demek.

Yakıt, derin uzay teleskoplarının ömrünü belirleyen asıl sınırdır. Roman, hiçbir bakım görevinin ulaşamayacağı Güneş-Dünya L2 noktası çevresinde dolanacak; dolayısıyla tasarruf edilen her kilogram, karanlık enerjiyi ölçmek, karanlık maddeyi haritalamak ve gezegen sistemlerinin istatistiksel sayımını yapmak üzere tasarlanmış bir araç için doğrudan gözlem süresine dönüşüyor. 22 yıllık bir ömür, Roman'ı 2040'ların sonunda hâlâ çalışır durumda bırakır.

NASA'nın ifadesi bilinçli olarak temkinli: rakam "en az", operasyonlar ise "potansiyel". Dört yıllık üçüncü dilim, henüz gerçekleşmemiş manevralara bağlı — eylül ayının ilerleyen günlerinde yapılacak daha küçük ikinci bir rota düzeltmesi ve Roman'ı L2 yörüngesine yerleştirecek ateşleme. Gözlemevinin fırlatmadan yaklaşık 100 gün sonra, aralık ayının başında hedefine varması bekleniyor; sonrasında konumunu korumak için 28 günde bir yapılacak küçük ateşlemeler yetecek. Bilimsel gözlemler henüz başlamadı.

NASA Goddard Uzay Uçuş Merkezi direktörü Jamie Dunn, "Yörünge dinamiği ekibimizin kusursuz planlaması, operasyon ekibinin parlak uygulaması ve SpaceX'in isabetli fırlatması sayesinde Roman'ın en az 22 yıllık potansiyel bilim operasyonuna yetecek yakıtı var" dedi.