Kuzey Amerika dışında ilk Diplodocus İspanya'da bulundu

Yaklaşık 150 yıldır doğrulanmış her Diplodocus fosili tek bir bölgeden geliyordu: ABD'nin batısındaki Morrison Formasyonu. 15 Eylül'de hakemli Journal of Vertebrate Paleontology dergisinde duyurulan çalışma bunu değiştirdi. Fundación Conjunto Paleontológico de Teruel-Dinópolis paleontologları, İspanya'da kazılan bir sauropodu Diplodocus olarak tanımladı — cinsin Kuzey Amerika dışında bulunan ilk örneği.

Örnek, İspanya'nın doğusundaki Teruel ilinde, El Castellar'daki La Tejería kazı alanından çıkarıldı. Fundación Dinópolis ekibi, olağanüstü korunmuş 14 kuyruk (kaudal) omuru ile birkaç şevron kemiği çıkardı; kalıntılar Jura'nın sonuna, yaklaşık 150 milyon yıl öncesine tarihleniyor. Yayıncının duyurusuna göre bu kalıntılar Avrupa'da bulunmuş en eksiksiz diplodosid iskeletlerinden biri. Ortak yazar ve Fundación Dinópolis genel müdürü Alberto Cobos, hayvanın yaklaşık 25 metre uzunluğunda olduğunu, yani Kuzey Amerikalı akrabalarıyla boyut olarak karşılaştırılabilir olduğunu belirtti.

Teşhis yalnızca boyuta dayanmadı. Araştırmacılar bir dizi ayırt edici özellik kaydetti: omurlardaki büyük hava boşlukları, kuyruk kemiklerinin alt yüzündeki derin boyuna oluklar, alışılmadık medial çukurlara sahip çatallı şevron kemikleri ve yanal sırtları olmayan uzamış omur gövdeleri. Ardından hem maksimum parsimoni hem de Bayes filogenetik analizleri uygulandı; her ikisi de örneği Diplodocus cinsinin içine, Diplodocus hallorum'a en yakın konuma yerleştirdi. Fundación Dinópolis'te biyoçeşitlilik ve evrimsel biyoloji doktora öğrencisi olan başyazar Sergio Sánchez Fenollosa, süreci yerine oturan bir yapboza benzetti: \"Osteolojik çalışmanın ilk aşamalarından itibaren çeşitli diplodosin sauropodlarla güçlü benzerlikler fark ettik... Her yeni sonuçla tablo netleşti: karşımızda bir Diplodocus vardı.\"

Sonuçları tek bir iskeletin ötesine geçiyor. Sánchez Fenollosa'ya göre kazı, \"Geç Jura döneminde proto-Atlantik Okyanusu boyunca iki kıta arasındaki yayılma ve fauna değişimi dönemlerine ilişkin en güçlü paleontolojik kanıtlardan bazılarını\" ortaya koydu. Ekibin önerdiği mekanizma, proto-Kuzey Atlantik'in gerileme evrelerinde ortaya çıkan geçici kara köprüleri üzerinden dinozorların Avrupa ile Kuzey Amerika arasında hareket etmesi — haritalanmış bir güzergâh değil, akla yatkın bir açıklama olarak sunuluyor.

Diplodocus, 1878'de ABD'de keşfedilmesinden bu yana dünyanın en tanınan dinozorlarından biri; uzun kırbaç benzeri kuyruğu ve görece küçük kafasıyla doğa tarihi müzelerinin simgesi hâline geldi. Örneğin çıktığı doğu İberya bölgesi de sauropodların yanı sıra teropod, stegosaur ve ornitopod fosilleri vermiş durumda; bu da Geç Jura'daki kıyı ortamlarının karmaşık ekosistemleri barındırdığına işaret ediyor.

Birkaç soru açık kalıyor. Ne çalışma özeti ne de duyuru İspanya'daki hayvanı adlandırılmış bir türe atıyor; örnek Diplodocus hallorum'un yakın akrabası olarak konumlandırılıyor ve bu tür geçişlerin ne sıklıkta yaşandığı sayısallaştırılmış değil. Fosiller ise şimdiden halka açık: Madrid ile Valensiya arasındaki Teruel kentinde, Dinópolis bünyesindeki Museo Aragonés de Paleontología'nın dinozor salonunda sergileniyor.