TikTok anlaşmasının 100 milyon doları hâkim kararıyla askıda

Los Angeles'taki bir federal hâkim, TikTok'un 13 yaş altı çocukların verilerini nasıl işlediğini düzenleyen 2019 tarihli kararı kaldırmayı ön karar düzeyinde reddetti. Bu, şirketin ABD Adalet Bakanlığı ile yaptığı 400 milyon dolarlık gizlilik uzlaşmasının 100 milyon dolarlık bölümünü askıya alıyor. Reuters ve Bloomberg'e göre California Merkez Bölgesi Federal Mahkemesi hâkimi George H. Wu, ön kararını 18 Eylül Cuma günü verdi.

Söz konusu karar eski bir dosyadan geliyor. ABD Federal Ticaret Komisyonu (FTC) Şubat 2019'da, ByteDance'in satın alıp TikTok'a dönüştürdüğü dudak senkronu uygulaması Musical.ly'nin işletmecilerinin, çocuklardan hukuka aykırı biçimde kişisel veri toplama iddiaları nedeniyle 5,7 milyon dolar ödeyeceğini duyurmuştu. Dönemin FTC Başkanı Joe Simons o tarihte şöyle demişti: "Musical.ly'nin —bugünkü adıyla TikTok'un— işletmecileri uygulamayı birçok çocuğun kullandığını biliyordu, ama 13 yaşın altındaki kullanıcılardan isim, e-posta adresi ve diğer kişisel bilgileri toplamadan önce yine de ebeveyn onayı aramadılar." Kurum bunu, çocuk gizliliği alanında o güne dek verdiği en yüksek idari para cezası olarak nitelendirmişti. Reuters'a göre bu uzlaşmadan doğan karar, TikTok'u 2029'a kadar belirli raporlama ve kayıt tutma yükümlülüklerine bağlıyor.

Kararın bugünkü önemi de buradan geliyor. TikTok ve ByteDance, Ağustos ayında, çocukların gizliliğini korumadıkları iddiasıyla 2024'te açılan Adalet Bakanlığı davasını 400 milyon dolar ödeyerek sonlandırmayı kabul etmişti. Reuters, bu tutarın 300 milyon dolarının hemen ödeneceğini, kalan 100 milyon dolarınsa yalnızca bir mahkemenin 2019 kararını sona erdirmesi hâlinde ödeneceğini bildiriyor. Hükümet, TikTok'un dava açıldığından bu yana ortaklık yapısı, yönetimi, uyum birimleri ve gizlilik uygulamaları bakımından esaslı biçimde değiştiğini savundu. Wu ikna olmadı. Bloomberg'in aktardığı bölümde hâkim şunu yazdı: "Hükümet, TikTok'un sahiplik yapısındaki değişikliklerin, platformun uyum önlemlerindeki değişikliklerin ya da yakın tarihli uzlaşmanın" özgün kararın "sona erdirilmesini haklı kıldığını göstermiş değildir." Reuters ise mahkemenin "bunun kalıcı bir çözüm oluşturduğunu ya da sona erdirmenin öne sürülen koşul değişikliğine uygun biçimde ölçülendiğini tespit edemediği" ifadesini aktarıyor.

Kullanıcılar açısından sonuç, denetimin sürmesi. Bloomberg'e göre Wu, şirketin gizlilik uygulamalarını gözetmeyi sürdürmeyi amaçladığını belirtti; yani bir federal mahkeme ve FTC, TikTok'un 13 yaş altı verilerini nasıl işlediği üzerinde resmi denetimi elinde tutuyor. Bu denetim, ByteDance'in Ocak ayında ABD kullanıcı verilerini tutmak üzere çoğunluğu Amerikan sahipliğinde bir ortak girişim kurmayı kabul etmesinden bağımsız işliyor. Reuters, TikTok'u 200 milyondan fazla Amerikalının kullandığı bir uygulama olarak tanımlıyor.

Henüz kesinleşmiş bir şey yok. Bu, duruşma öncesi verilmiş bir ön karar ve Wu bunu değiştirebilir: Reuters hâkimin duruşmayı Pazartesi gününe aldığını, Bloomberg ise duruşmanın 21 Eylül'de yapılacağını yazıyor. Reuters'a göre TikTok'un ABD ortak girişimi mahkemeye sunduğu dilekçede, artık tüm kullanıcılardan doğum tarihi girmelerini istediğini ve yaşını yanlış bildiren 13 yaş altı kullanıcıları tespit eden yaş denetimi sistemleri geliştirdiğini belirtti. Her iki haber kuruluşunun görüş talebine de ne TikTok ne de Adalet Bakanlığı yanıt verdi.