Arktik deniz tabanı, çözünen permafrost karbonunun %90'ını tutuyor

Nature Geoscience dergisinde 3 Ağustos 2026'da yayımlanan bir araştırmaya göre, çözünen permafrosttan kıyı çökellerine karışan organik karbonun yalnızca yaklaşık yüzde onu atmosfere karışabilecek sera gazlarına dönüşüyor; geri kalanı deniz tabanında gömülü kalıyor.

Arktik permafrost yaklaşık 1.300 gigaton organik karbon barındırıyor; okyanus çökelleri ve nehir deltalarında ise 400 gigaton daha depolanmış durumda. Isınma kıyı erozyonunu hızlandırarak her yıl denize 0,02 gigaton karbon salınmasına yol açıyor; bu rakamın 2100 yılına kadar yüzde 70 ila 150 oranında artabileceğini belirten çalışmanın başyazarı Alfred Wegener Enstitüsü'nden (AWI) Dr. Manuel Ruben, konuya ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Araştırmacılar, Kanada'daki Qikiqtaruk (Herschel Adası) kıyısından alınan ve yaklaşık 50 yıllık birikimi temsil eden çökelti karotlarını analiz etti. Karbon izotoplarını kullanan ekip, deniz mikroorganizmalarının okyanus alglerinden gelen taze karbonu tercih ettiğini, böylece permafrost kaynaklı karbonun büyük bölümünün gömülü kaldığını ortaya koydu.

AWI'de jeokimyacı ve 'Okyanus Tabanı – Dünyanın Keşfedilmemiş Arayüzü' Mükemmeliyet Kümesi'nin eş sözcüsü olan Prof. Gesine Mollenhauer, çökeltide yaşayan mikropları 'gurme' bakteriler olarak nitelendirerek, bu bakterilerin eski permafrost birikintileri yerine yakın zamandaki alg kalıntılarından gelen taze karbonu tercih ettiğini söyledi.

Bulgular, çözünen permafrosttan kaynaklanan karbonun atmosferdeki sera gazı seviyelerine önceden korkulduğundan daha az katkıda bulunabileceğini gösteriyor. Ancak araştırmacılar, permafrost karbonunun bir kısmının deniz tabanına ulaşmadan parçalanabileceği konusunda uyarıyor ve daha fazla araştırma yapılması gerektiğini vurguluyor.

Bu çalışma, permafrost çözülmesinin küresel etkisini öngören iklim modelleri için daha hassas bir temel sağlıyor. 2027'de planlanan uluslararası 'Arctic Pulse' kampanyası, araştırma buzkıranı Polarstern, AWI uçakları ve kara istasyonlarını kullanarak permafrost karbonunun ışık geçirgenliği ve besin ağı dahil kıyı ekosistemlerini nasıl etkilediğini daha ayrıntılı inceleyecek.