Dno Arktyki zatrzymuje 90% węgla z topniejącej wiecznej zmarzliny

Z badania opublikowanego 3 sierpnia 2026 roku w "Nature Geoscience" wynika, że tylko około dziesięć procent węgla organicznego w osadach przybrzeżnych pochodzącego z topniejącej wiecznej zmarzliny przekształca się w gazy cieplarniane, które mogą przedostać się do atmosfery. Pozostała część pozostaje zakopana w dnie morskim.

Wieczna zmarzlina w Arktyce zawiera około 1300 gigaton węgla organicznego, a kolejne 400 gigaton znajduje się w osadach oceanicznych i deltach rzek. Ocieplenie powoduje erozję wybrzeży, uwalniając do morza do 0,02 gigaton węgla rocznie. Według głównego autora, dr. Manuela Rubena z Instytutu Alfreda Wegenera (AWI), liczba ta może wzrosnąć o 70–150 procent do 2100 roku.

Naukowcy przeanalizowali rdzenie osadów pobrane u wybrzeży Qikiqtaruk (Wyspa Herschela) w Kanadzie, reprezentujące około 50 lat sedymentacji. Wykorzystując izotopy węgla, odkryli, że mikroorganizmy morskie preferencyjnie konsumują świeży węgiel pochodzący z alg morskich, pozostawiając większość węgla pochodzącego z wiecznej zmarzliny zakopaną w osadach.

Prof. Gesine Mollenhauer, geochemiczka z AWI i współprzewodnicząca klastra doskonałości "Dno oceanu – niezbadane granice Ziemi", opisała mikroorganizmy żyjące w osadach jako "wybredne" bakterie, które wolą świeży węgiel z niedawnych szczątków alg niż starożytne złoża wiecznej zmarzliny.

Odkrycia sugerują, że węgiel z topniejącej wiecznej zmarzliny może w mniejszym stopniu przyczyniać się do poziomu gazów cieplarnianych w atmosferze, niż wcześniej obawiano się. Naukowcy ostrzegają jednak, że część węgla z wiecznej zmarzliny może ulec rozkładowi, zanim dotrze do dna morskiego, i konieczne są dalsze badania.

To badanie stanowi dokładniejszą podstawę dla modeli klimatycznych przewidujących globalny wpływ topnienia wiecznej zmarzliny. Międzynarodowa kampania "Arctic Pulse", planowana na 2027 rok, wykorzysta lodołamacz badawczy Polarstern, samoloty AWI i stacje lądowe do dalszego badania wpływu węgla z wiecznej zmarzliny na ekosystemy przybrzeżne, w tym na przenikanie światła i sieć troficzną.