Uderzenie Chicxulub usmażyło dinozaury w chmurze rozgrzanego pyłu

Asteroida, która uderzyła w Ziemię 66 milionów lat temu, przegrzała górną atmosferę, usmażając żywe organizmy i wzniecając pożary lasów – wynika z badania opublikowanego 28 lipca 2026 roku. To wydarzenie zapoczątkowało masowe wymieranie kredowo-paleogeńskie, które unicestwiło trzy czwarte wszystkich gatunków roślin i zwierząt, w tym dinozaury.

Naukowcy od dawna debatowali nad mechanizmami zabijania, ale powszechnie akceptowana hipoteza Alvareza, zaproponowana w 1980 roku, sugerowała, że uderzenie spowodowało wymieranie na podstawie wysokiego poziomu irydu w warstwach osadowych na całym świecie. Holenderski geofizyk Jan Smit niezależnie doszedł do podobnego wniosku w tym samym roku.

Geofizycy po raz pierwszy odkryli krater Chicxulub na meksykańskim półwyspie Jukatan pod koniec lat 70. XX wieku. Asteroida o średnicy od 11 do 81 kilometrów wyzwoliła energię miliard razy większą niż bomby atomowe zrzucone na Hiroszimę i Nagasaki w 1945 roku. Stopiła, wstrząsnęła i wyrzuciła granit, prawdopodobnie powodując megatsunami i wypełniając atmosferę odparowaną skałą i siarczanami.

Według badania, efekt usmażenia z przegrzanej chmury pyłu nie był dotąd głównym przedmiotem badań, ale nowe odkrycia wyjaśniają, jak uderzenie spowodowało tak ogromne zniszczenia. Dalsze badania sprawdzą, jak ogrzewanie atmosfery i pożary przyczyniły się do selektywnego przetrwania niektórych gatunków, co może skłonić do ponownej oceny innych masowych wymierań, w których podobne procesy odegrały rolę.