SpaceX roket kademesi Ay'a 8.700 km/s hızla çarptı

Okul otobüsü büyüklüğündeki dört tonluk SpaceX Falcon 9 roket kademesi, 5 Ağustos 2026'da Ay'a çarparak yeni bir krater oluşturdu ve bilim insanlarına yüksek hızlı kozmik çarpışmayı nadir bir şekilde gözlemleme fırsatı verdi. Takip verileri bunu doğruladı.

2025 başında yapılan bir fırlatmanın ikinci kademesi olan enkaz, Einstein Krateri yakınlarına yaklaşık 8.700 kilometre/saat (5.400 mil/saat) hızla çarptı ve bağımsız gökbilimciler tarafından haritalanan ve uzay takip ajanslarınca doğrulanan yörünge hesaplarına göre yaklaşık üç ton TNT'ye eşdeğer enerji açığa çıkardı.

Normalde, kullanılmış roket donanımı Dünya atmosferinde yanmaya veya uzak okyanus bölgelerine düşmeye yönlendirilir. Ancak 18 ay boyunca Güneş, Dünya ve Ay'ın kütleçekim etkileri kademenin yörüngesini kademeli olarak değiştirerek onu kaçınılmaz bir çarpışma rotasına soktu.

SpaceX, yörüngenin kasıtlı olmadığını ancak kalan yakıtın sınırlı olması nedeniyle engellenemediğini söyledi. SpaceX'te NASA bilimi ve Dragon programları direktörü Julianna Scheiman, 3 Ağustos 2026'da gazetecilere yaptığı açıklamada, güneş aktivitesi ve kütleçekimin birleşiminin onu Ay'a yönlendirdiğini belirtti.

NASA'nın Lunar Reconnaissance Orbiter'ı ve Güney Kore'nin Danuri uzay aracı da dahil olmak üzere yörünge gözlem araçları, çarpma bölgesini belgelemek için sensörlerini ayarladı. Ay yüzeyindeki gün ışığı çarpma parlamasını gizlese de, yörünge araçları fırlayan toz bulutunu incelemeyi ve yeni kraterin yüksek çözünürlüklü öncesi-sonrası görüntülerini almayı planlıyor.

Uzay takip uzmanı Bill Gray, Associated Press'e olayın acil bir tehlike oluşturmadığını ancak artık uzay donanımının imhasındaki dikkatsizliğe işaret ettiğini belirterek, "Orada işler kalabalıklaşıyor" dedi.

5 Ağustos'taki çarpma, atılan roket enkazının Ay'a bilinen ikinci kazara çarpması. İlki 4 Mart 2022'de, Çin'in Long March 3C roket kademesinin Ay'ın uzak tarafına çarparak alışılmadık bir çift krater oluşturmasıyla gerçekleşti.