NASA waarschuwt: zonnestormen hebben mogelijk geen bovengrens aan kracht

NASA-wetenschappers hebben gewaarschuwd dat zonnestormen, met name extreme gebeurtenissen waarvan men dacht dat ze slechts eens in de duizend jaar voorkomen, veel krachtiger en frequenter kunnen zijn dan eerder werd geschat. Een nieuwe studie van NASA's Goddard Space Flight Center suggereert dat er mogelijk geen bovengrens is aan de intensiteit van geomagnetische stormen die worden veroorzaakt door zonneactiviteit, wat lang gekoesterde aannames over de zeldzaamheid en ernst van dergelijke gebeurtenissen uitdaagt.

De waarschuwing komt nadat onderzoekers historische gegevens analyseerden en ontdekten dat de meest extreme zonnestormen – zoals de Carrington-gebeurtenis van 1859 – in het niet kunnen vallen bij nog grotere stormen die op langere tijdschalen voorkomen. De studie geeft aan dat de kans op een Carrington-niveau gebeurtenis groter is dan het vaak genoemde cijfer van 1 op 1.000 jaar, en dat stormen van een orde van grootte sterker zich binnen de volgende eeuw kunnen voordoen. Dit heeft niet alleen gevolgen voor satellietoperators en astronauten, maar ook voor moderne elektriciteitsnetwerken, communicatienetwerken en luchtvaartsystemen, die allemaal kwetsbaar zijn voor geomagnetische verstoringen.

Waarom dit belangrijk is, is duidelijk: een zware zonnestorm zou de elektrische infrastructuur wereldwijd kunnen verlammen, wat maandenlange stroomuitval, verstoring van GPS- en internetdiensten en schade van biljoenen dollars tot gevolg kan hebben. De studie, gepubliceerd in het tijdschrift Space Weather, gebruikte statistische modellen om aan te tonen dat de verdeling van zonnestormintensiteiten geen scherpe afkap heeft, wat betekent dat extreme gebeurtenissen waarschijnlijker zijn dan eerder werd gedacht. De onderzoekers onderzochten 150 jaar aan geomagnetische gegevens en ontdekten dat de grootste stormen – zoals de New York Railroad-storm van 1921 en de stroomuitval in Quebec in 1989 – deel uitmaken van een continuüm, geen uitschieters.

Achtergrondinformatie van de bron merkt op dat eerdere risicobeoordelingen vaak gebaseerd waren op beperkte historische gegevens, die de werkelijke potentie mogelijk onderschatten. De nieuwe NASA-studie suggereert dat het magnetische veld van de zon stormen kan genereren die veel verder gaan dan alles wat in de moderne geschiedenis is waargenomen. Volgende stappen zijn onder meer het verbeteren van de ruimteweersvoorspelling en het versterken van kritieke infrastructuur tegen extreme gebeurtenissen. De auteurs dringen er bij beleidsmakers op aan om scenario's te overwegen waarin zonnestormen de Carrington-gebeurtenis overtreffen, aangezien de gevolgen catastrofaal kunnen zijn voor een van technologie afhankelijke samenleving.