Google ilk TPU'larını önümüzdeki hafta yörüngeye gönderiyor

Yörüngedeki güneş panelleri, yerdekilere göre sekiz kata kadar fazla enerji üretebiliyor. Google'ın makine öğrenmesi donanımını uzaya taşıma araştırması Project Suncatcher'ın dayandığı sayı bu; şirket 24 Eylül 2026'da programın ilk yörünge testinin önümüzdeki hafta yapılacağını açıkladı.

Kendi Tensor İşlem Birimlerini (TPU) taşıyan prototip uydu, SpaceX'in Transporter-18 ortak yük görevinde fırlatılacak. Uydu, Dünya görüntüleme şirketi Planet ile ortaklaşa geliştirildi. Google görevin amacını dar tutuyor: TPU'ların uçuşun fiziksel zorlanmasına, uzayın radyasyonuna ve sıcaklık uçlarına nasıl dayandığına dair yörüngeden veri toplamak. Şirket fırlatmayı "neyin işe yaradığını görmek, arıza noktalarını saptamak" olarak tanımlıyor; çalışan bir yörünge veri merkezi olarak değil.

Yer testleri üç başlıkta toplanıyor. Alçak Dünya yörüngesine çıkış yaklaşık 10 dakika sürüyor ve yerçekiminin 10 katına varan sürekli ivme oluşuyor; TPU çipleri gibi tek tek parçalar 50 ila 100 g görebiliyor. Google uyduyu fırlatma frekanslarını taklit etmek için üç eksende salladı ve ekibin "donanımın bu kuvvete dayanmasına hoş biçimde şaşırdığını" bildirdi. Radyasyon için Trillium TPU'lar, UC Davis'teki Crocker Nükleer Laboratuvarı'nda bir proton demeti içinde yapay zekâ işleri çalıştırılarak sınandı; şirkete göre çipler beş yıllık bir uzay görevinde alacaklarından daha yüksek toplam iyonlaştırıcı doza dayandı.

Açık kalan başlık soğutma. Boşlukta hava akımı olmadığı için ısı yalnızca radyatörlerle atılabiliyor; Google ısı borularıyla radyatörleri birleştiriyor ve tasarımı şimdiye kadar yerdeki termal vakum odasında denedi. Uzun vadeli tasarımda her uydu onlarca TPU taşıyacak ve lazerle bağlı sıkı kümelerde uçacak. Şirketin 4 Kasım 2025 tarihli araştırma çalışmasında örnek olarak 81 uydulu bir takımyıldız, 650 km ortalama yükseklikte ve 1 km küme yarıçapıyla modellendi.

Modelde komşu uydular birbirinden yaklaşık 100 ila 200 metre uzaklıkta salınıyor ve her uydu onlarca TPU taşıyor. Lazer bağlantıları şimdi sınanmıyor. Google bunun için 2027'de iki uydu göndereceğini, ışınları hizada tutmanın "iki nokta da hareket hâlindeyken kilometrelerce uzaktaki madeni para büyüklüğünde bir hedefi vurmaya" benzediğini söylüyor. Şirketin kendi analizi, uzaydaki bir veri merkezinin maliyetinin yerdekiyle başa baş gelmesi için fırlatma fiyatlarının 2030'ların ortasına doğru kilogram başına 200 dolar civarına inmesi gerektiğini ortaya koyuyor. Suncatcher 4 Kasım 2025'te duyurulmuştu; ilk donanımın yörüngeye çıkması yaklaşık on bir ay aldı, lazerlerin sınanması için ise bir yıl daha beklenecek.

Google'ın yazısında fırlatma tarihi, uydunun adı ya da çip sayısı yok. Geo News fırlatmanın 1 Ekim'de bir Falcon 9 ile yapılacağını, buzdolabı boyutundaki uydunun adının MVP olduğunu ve dört TPU taşıdığını bildirdi; bu ayrıntıları Google belirtmiyor.