Bağışıklık hücreleri yaşlanan beyne akın ediyor

Stanford bilim insanları, 14 Ağustos 2026'da Nature dergisinde yayımlanan çalışmalarında, vücudun geri kalanından gelen bağışıklık hücrelerinin insanlar yaşlandıkça rutin olarak beyne girdiğini bildirdi. Bu bulgu, beynin bağışıklık sisteminin kendi kendine yeterli olduğu yönündeki uzun süredir kabul gören görüşe meydan okuyor.

Periferik bağışıklık hücreleri beyne göç ediyor ve özelleşmiş mikroglia hücrelerine dönüşüyor; bu süreç orta yaşlarda başlıyor gibi görünüyor. Stanford Tıp Fakültesi'nde patoloji alanında doktora sonrası araştırmacı olan Julia Belk çalışmaya öncülük etti; kıdemli yazarlar ise patoloji doçenti Siddhartha Jaiswal ve kanser araştırmaları profesörü ile genetik profesörü olan Virginia ve D. K. Ludwig Kanser Araştırmaları Profesörü Howard Chang.

Araştırmacılar, Jody Hooper liderliğindeki Stanford Hızlı Otopsi Merkezi ve Washington Üniversitesi'nin Alzheimer Hastalığı Dizileme Projesi'nden alınan eşleştirilmiş kan ve ölüm sonrası beyin örneklerini kullandı. Kan ve beyin dokusundaki bağışıklık hücrelerindeki DNA mutasyonlarını karşılaştırarak hücresel soyu izlediler ve kan ile beyin mikroglialarındaki genetik imzaların eşleştiğini doğruladılar. Bu göç farelerde veya insan dışı primatlarda görülmüyor; bu da onu yaşlanmanın yalnızca insana özgü bir özelliği yapıyor.

Jaiswal ve meslektaşlarının daha önceki çalışmaları, belirli mutasyona uğramış kan kök hücre klonlarını taşıyan kişilerin Alzheimer'a yakalanma olasılığının çok daha düşük olduğunu göstererek kan bağışıklık hücrelerinin beyin sağlığını etkilediğini düşündürmüştü. Yeni bulgular, kan veya kemik iliğindeki değişikliklerin beyni etkileyebileceğini ima ediyor. Araştırmacılar, periferik bağışıklık hücrelerinin amiloid ve tau agregatlarını hedef alacak şekilde mühendislikle tasarlanmasının nörodejeneratif durumlar için önleyici bir strateji sunabileceğini söyledi.