Kambur balina ölü doğan yavrusunun yanında kaldı: bir ilk

Avustralya'nın güney Gold Coast açıklarında görüntülenen bir dişi kambur balina, ölü doğan yavrusunun yanında su altında kaldı; araştırmacılar bunun bu türde ilk ayrıntılı belgelenmiş örnek olduğunu söylüyor. Griffith Üniversitesi Balinalar ve İklim Araştırma Programı'ndan Olaf Meynecke ile Sea World Vakfı'ndan Andrew Mulville'in hazırladığı vaka çalışması 16 Eylül 2026'da Discover Animals dergisinde yayımlandı.

Görüntüler Temmuz 2025'te güney Gold Coast'taki Palm Beach açıklarında çekildi. Sea World Vakfı'nın kurtarma teknesi kaptanı Mulville, izin gününde oğluyla balık tutarken tuhaf davrandığı bildirilen balinalara bakması istendi. Balinalardan birinin ölü doğum yaptığını anlayınca karşılaşmayı su altı kamerasıyla kaydetti. Her iki yazarla da görüşen ABC News'in aktardığına göre anne balina yavrusuna birkaç kez yaklaştı, başı ve yüzgeciyle ona dokundu, ardından bedenin yanında hareketsiz uzandı.

Ne kadar süre kaldığı kaynaklara göre değişiyor. ABC News, dişi balinanın ve ona eşlik eden ikinci bir balinanın ölü yavruyla en az iki saat kaldığını yazdı. Griffith Üniversitesi'nin açıklaması ve AFP'nin CBS News'te yer alan haberi ise ikilinin "birkaç saat, hatta belki günlerce" kaldığını belirtiyor. Sonraki iki gün boyunca aynı bölgede iki yetişkin kambur balina görüldüğü bildirildi, ancak bunların aynı hayvanlar olduğu doğrulanmadı.

Bu neden bir ilk: Meynecke'ye göre ölüm sonrası ilgi davranışı dişli balinalarda ve yunuslarda iyi belgelenmiş durumda — katil balinaların ölü yavrularını günlerce taşıdığı görülmüştü — ama kambur balina gibi süzgeç dişli balinalara dair yayımlanmış araştırmalarda neredeyse hiç yer almıyor. Yazarlar makalede "Bildiğimiz kadarıyla bu, bu tür için davranışın ilk ayrıntılı belgelenmiş örneğidir" diye yazdı. Bir ayrıntı vakayı ayırıyor: dişli balinaların yaptığı gibi yavruyu yüzeye kaldırmak yerine bu anne onun yanında derinde kaldı. Makaleye göre balina yavruyu yukarı çıkarmaya çalışmadı; bu da "doğumdan kısa süre sonra yavrunun öldüğünün farkında olabileceğine" işaret ediyor. Meynecke ABC News'e, ölü kambur yavrularının daha az yüzer olduğunu ve hızla dibe indiğini, bu yüzden böyle olayların nadiren kayda geçtiğini söyledi.

Araştırmacılar buna kesin olarak "yas" demiyor. Makalede davranışın "kambur balinalarda yasa benzer bir davranış biçimini temsil edebileceği" belirtiliyor. Meynecke ABC News'e şöyle dedi: "Burada en azından bu ölü doğan yavruya güçlü bir bağlılığa işaret eden bir şey görüyoruz." Çalışmada yer almayan Macquarie Üniversitesi'nden balina bilimci Vanessa Pirotta, dişinin davranışını yorumlamanın "zor" olduğunu söyledi ve davranışa insan duyguları yüklemeye karşı uyardı. 25 yıldır balinalarla çalışan Mulville ise "Çok güçlü bir andı, ama aynı zamanda sanırım doğanın kendisiydi" dedi. Meynecke daha fazla belgeleme gerektiğini, dronların bunu kolaylaştırabileceğini söylüyor; çünkü balinaların ölüme verdiği tepki, balıkçılık ağlarına dolanma gibi stresle nasıl baş ettiklerine de ışık tutuyor.