Sakurai Cismi 30 Yılda Yaklaşık Altı Kat Isındı

1996'da beklenmedik biçimde yeniden canlanan ölü bir yıldız, bu dirilişin yeni bir evresine geçti. Bulgular 16 Eylül 2026'da Monthly Notices of the Royal Astronomical Society dergisinde yayımlandı. Uluslararası ekip, Avrupa Güney Gözlemevi'nin Şili'deki Çok Büyük Teleskobu'na (VLT) bağlı FORS2 aygıtıyla yapılan yeni gözlemleri kullanarak, Sakurai Cismi'nin merkezindeki yıldızı ilk kez kesin biçimde bir [WC] yıldızı olarak tanımladı; bu, hızlı ve karbonca zengin bir yıldız rüzgârıyla tanınan Wolf-Rayet tipi yıldızların karbon kolu. Rio de Janeiro Federal Üniversitesi'ne bağlı Valongo Gözlemevi'nden W. Marcolino'nun yürüttüğü çalışma, yıldızın yüzey sıcaklığını yaklaşık 30.500 K olarak veriyor. Makaleye Jodrell Bank Astrofizik Merkezi'yle katkı sunan Manchester Üniversitesi ise yıldızın şu anda kabaca 27.000 ile 36.000 K arasında bulunduğunu, yani yüzeyinin Güneş'inkine yakın olduğu 30 yıl öncesine göre yaklaşık altı kat ısındığını belirtiyor.

Yıldızlar bunu neredeyse hiçbir zaman insan ömrüne sığan bir takvimle yapmaz. ESO'nun anlatımına göre Sakurai Cismi, bir helyum parlamasıyla yeniden tutuşan, dev boyutlara şişip gaz ve toz saçan, ardından yeniden küçülmeye başlayan bir beyaz cüce. Bu türden “yeniden doğan” yalnızca iki yıldız doğrudan izlenebildi: 1996'da Japon amatör gökbilimci Yukio Sakurai tarafından Yay takımyıldızında fark edilen Sakurai Cismi ve yaklaşık 80 yıl önce patlayan V605 Aquilae. Yeni makale V605 Aquilae'nin sıcaklığını yaklaşık 95.000 K olarak ölçüyor; yani üç katı kadar sıcak. Bu da iki yıldızı aynı sürecin “önce” ve “sonra” kareleri hâline getiriyor. Manchester Üniversitesi, ALMA radyo görüntülerinin 1996'daki olaydan sonra fırlatılan maddenin bugün Güneş Sistemi büyüklüğünde bir alana yayıldığını gösterdiğini aktarıyor.

Jodrell Bank Astrofizik Merkezi'nden Profesör Albert Zijlstra, Phys.org'a şöyle dedi: “Çoğu yıldız o kadar yavaş evrimleşir ki büyük değişimler bir insan ömründen çok daha uzun zaman ölçeklerinde gerçekleşir.” Sıcaklık rakamını yalnızca çarpıcı değil, aynı zamanda kullanışlı kılan da bu. Yazarlar, elde ettikleri değerin, yeniden doğuşu tetikleyen çok geç termal darbe sırasında konvektif karışımın baskılandığını varsayan modellerin öngördüğünden daha düşük olduğunu; buna karşılık yaklaşık 0,6 Güneş kütlesinin altındaki, biraz daha hafif bir kalıntı için yapılan yüksek zaman çözünürlüklü hesaplamalarla daha iyi örtüştüğünü bildiriyor. Manchester'ın özeti daha yalın: Yıldız, bazı eski modellerin beklediğinden daha yavaş ısınıyor.

Bundan sonrası tahmin değil, ölçüm meselesi. Yazarlar, yıldızın yeniden ısınma eğrisini izlemek ve bu hızlı evrim evresinin fiziğini netleştirmek için spektroskopik takibin ve atmosfer modellemesinin sürmesi gerektiğini yazıyor. Ne makalenin özeti ne de Manchester'ın duyurusu cisme olan uzaklığı veriyor. Sakurai Cismi'nin V605 Aquilae'nin ulaştığı sıcaklığa doğru tırmanmayı sürdürüp sürdürmeyeceği ve bunu ne hızla yapacağı, önümüzdeki birkaç yılın gözlemlerinin yanıtlaması beklenen açık soru.