Grönland'da Koca Buzdağı Adaya Çarpıp Sağlam Kaldı

Grönland'ın Petermann Buzulu'ndan haftalar önce kopan, yaklaşık Manhattan adası büyüklüğündeki bir buz adası, Arktik'te kayalık bir çıkıntıyla kafa kafaya çarpışmasına rağmen dağılmadan sağlam kaldı. Bu, son yılların en büyük kutup kopma olaylarından birinin devamı niteliğinde.

76 kilometrekarelik (29 mil kare) buz adası, 4 Ağustos 2026'da Petermann'ın yüzen buz dilinden ayrıldı; bu, buzulun 2012'deki 130 kilometrekarelik kopmadan bu yana yaşadığı en büyük kayıp. Olayı ilk analiz eden, Avrupa Uzay Ajansı'nın Sentinel-1 uydu görüntülerini kullanan Ottawa Üniversitesi'nde buzulbilim doktora öğrencisi Adam Garbo oldu. NASA bu olayı Arktik'te 2020'den bu yana kaydedilen en büyük tekil kopma olarak sayıyor.

Petermann Fiyordu boyunca günde yaklaşık 3 kilometre hızla sürüklenen buzdağı, fiyordun Nares Boğazı'yla birleştiği dar ağza ulaştı ve daha önce aynı noktada başka buzdağlarını parçalamış olan küçük kayalık bir çıkıntı olan Joe Adası'na çarptı. 23-24 Ağustos tarihli Landsat 9 uydu görüntüleri, buz adasının darbeyi sağlam şekilde atlattığını gösteriyor. Garbo, NASA'nın Dünya Gözlemevi'nin 4 Eylül'de yayımladığı bir açıklamada şöyle dedi: "Joe Adası'yla etkileşimini yakından izliyorduk ve daha fazla parçalanma olmadan bu etkileşimden sağ çıkmasından etkilendik."

Neden şimdi: 4 Eylül'deki NASA güncellemesi, buzdağının iki hafta önce yaşadığı çarpışmanın ardından en riskli engelini parçalanmadan aştığının ilk doğrulaması. Rüzgar ve akıntılar o tarihten bu yana buzdağını fiyordun dışına itti; kütle artık Nares Boğazı'ndan güneybatıya doğru dönerek ilerliyor ve Nichols College'dan buzulbilimci Mauri Pelto, Landsat görüntüleriyle rotasını takip ediyor.

Neden önemli: Petermann, Grönland'ın denize dökülen en büyük buzullarından biri ve yüzen buz rafı, kara buzunun okyanusa akışını yavaşlatmaya yardımcı oluyor. Bilim insanları buzulun kararlılığını yakından izliyor çünkü oradaki hızlanan buz kaybı küresel deniz seviyesi yükselişine katkıda bulunabilir. Petermann'ın buz dili, altından aşındıran daha sıcak okyanus suyu nedeniyle yıllardır inceliyor; araştırmacılar bu tür kopma olaylarını, buzulun kayadan ayrıldığı sınır çizgisinin ne hızla geri çekilebileceğini ölçmek için kullanıyor.

NASA, buzulun geride kalan buz dilindeki mevcut çatlaklardan önümüzdeki aylarda biri yaklaşık 94, diğeri yaklaşık 84 kilometrekare olan iki buz adasının daha kopmasının beklendiğini belirtiyor.