2.884 süpernova karanlık enerjinin değiştiğine işaret ediyor

University of Queensland doktora adayı Ryan Camilleri'nin yönettiği uluslararası ekip, Tip Ia süpernovalarının en büyük iki kataloğunu birleştirerek 2.884 olası Tip Ia patlamasından oluşan, baştan sona aynı yöntemle işlenmiş tek bir veri seti kurdu; yazarlar bu sete Unite adını veriyor. "Supernovae Unite: Combining Pantheon+ and DES-SN5YR" başlıklı çalışma 4 Eylül 2026'da arXiv ön baskı sunucusuna yüklendi ve 9 Eylül 2026'da revize edildi; University of Queensland sonuçları 8 Eylül 2026'da duyurdu. Makaleye göre birleşik veriler, karanlık enerjinin zamanla zayıfladığı bir evrene, sabit kaldığı bir evrenden daha iyi uyuyor.

Yeni olan, birleştirmenin kendisi. Pantheon+ ile Dark Energy Survey'in beş yıllık örneklemi (DES-SN5YR) ayrı ayrı, farklı kalibrasyon ve varsayımlarla kurulmuştu; bu da ikisinin ne kadar güçlü biçimde karşılaştırılabileceğini sınırlıyordu. Camilleri'nin ekibi iki kataloğu da aynı süpernova modellemesi, aynı örneklem seçimi ve aynı sapma düzeltmeleriyle yeniden işledi; örneklemin yüzde 98'inden fazlası için ana galaksi yıldız kütlelerini yeniden belirledi. Camilleri UQ açıklamasında "Otuz yıllık astronomi gözlemini tek ve tutarlı bir çerçevede yeniden inşa ettik" diyor; ekibin süpernovaların davranışı hakkında çok daha fazlasını öğrendiğini ve "geri dönüp bu gelişmiş anlayışı eski verilere uygulayabildiklerini" ekliyor. Yazarlar yalnızca Unite verisini kullandıklarında, kozmolojik sabitli düz bir evren için madde yoğunluğunu 0,310 (+0,012/-0,011) olarak ölçüyor.

Gerilim, süpernovalar kozmik mikrodalga fon verisi ve DES ile DESI'nin baryon akustik salınım ölçümleriyle birleştirildiğinde ortaya çıkıyor. Karanlık enerjinin hal denklemi sabit tutulduğunda yazarlar, kozmik mikrodalga fon ölçümleri ile birleşik BAO ve süpernova verisi arasında güçlü bir gerilim olduğunu bildiriyor. Hal denkleminin zamanla değişmesine izin verildiğinde gerilim hafifliyor: madde yoğunluğu 0,305, bugünkü hal denklemi -0,861, değişim hızı -0,60 çıkıyor ve güven bölgesi, daha önceki DES Y6, DESI-DR2 ve CMB birleşimine kıyasla yaklaşık yüzde 30 daralıyor. Ortak yazar Tamara Davis UQ açıklamasında, DES'in 2024'teki süpernova verisinin karanlık enerjinin zamanla değişebileceğine dair ilk ipuçlarını verdiğini, yeni derlemenin de standart modelden saptığını ancak bunun "biraz farklı bir yönde" olduğunu söylüyor: "Yani tamamen bağımsız iki ölçüm, karanlık enerjide zamanla değişim ipuçları buldu; bu da karanlık enerjinin değişmediğini söyleyen standart modele meydan okuyor."

Çalışmanın iddia etmediği şey ise kesin kanıt. Frekansçı analizler, zamanla değişen karanlık enerjiyi kozmolojik sabitli düz modele karşı maksimum a posteriori olasılıkla 3,3 sigma, maksimum olabilirlikle 3,1 sigma düzeyinde tercih ediyor; bu, fizikçilerin keşif saydığı 5 sigma eşiğinin altında. Yazarlar ayrıca Bayesçi kanıtın zamanla değişen karanlık enerji lehine yalnızca zayıf bir tercih gösterdiğini belirtiyor; yani iki istatistik yaklaşımı, ipucunun ne kadar güçlü olduğu konusunda anlaşmıyor. arXiv'deki metin, hedef dergi olarak Publications of the Astronomical Society of Australia'yı gösteren bir ön baskı ve hakem sürecinden geçmedi.