Bilim insanları, patlayan 2 büyük eşlikçi yıldızın kanıtını tespit etti

Gökbilimciler, her ikisi de süpernova olarak patlayan iki büyük eşlikçi yıldızın kanıtını tespit etti; bu daha önce hiç gözlemlenmemiş bir olgu. NASA'nın Hubble Uzay Teleskobu ve diğer gözlemevlerinden alınan verilere dayanan keşif, birbirlerinden yüksek hızlarla uzaklaşan bir çift yıldız kalıntısını ortaya koyuyor; bu da onların bir zamanlar ikiz patlamalarla sonuçlanan bir ikili sistemin parçası olduğunu gösteriyor.

Etkilenen nesneler, Dünya'dan yaklaşık 11,5 milyon ışık yılı uzaklıktaki M81 galaksisinde bulunan iki nötron yıldızıdır (süpernovalardan sonra kalan aşırı yoğun çekirdekler). Hareketleri ve çevrelerindeki enkaz bulutları, aynı yıldız doğumevinden geldiklerini ve birkaç milyon yıl arayla patladıklarını gösteriyor. Bu önemlidir çünkü tipik olarak bir çiftte yalnızca bir yıldızın patlayacağını, diğerinin ise bir kara deliğe çökeceğini veya bir beyaz cüce haline geleceğini öngören mevcut ikili yıldız evrimi modellerine meydan okumaktadır.

12 Şubat 2025'te Nature'da yayınlanan çalışmadan elde edilen belirli veriler, nötron yıldızlarının kabaca saniyede 1.000 kilometre hızla hareket ettiğini ve birinin sıcak gazdan oluşan bir kuyruk sürüklediğini gösteriyor. Kaliforniya Üniversitesi, Berkeley'deki araştırmacılar tarafından yönetilen ekip, nesnelerin kara delik değil nötron yıldızı olduğunu doğrulamak için Chandra X-ışını Gözlemevi ve Çok Büyük Dizi'yi kullandı.

Arka plan: İkili yıldız sistemleri yaygındır, ancak şimdiye kadar hiçbir doğrulanmış süpernova öncülü çifti bulunamamıştı. Daha önceki araştırmalar tek nötron yıldızları veya kara delikler ortaya çıkarmıştı, ancak her ikisi de patlayan iki yıldız asla bulunamamıştı. Keşif, 20 yılı kapsayan arşiv görüntülerinin karşılaştırılmasıyla mümkün oldu; bu görüntüler yıldızların hızlı hareketini ortaya çıkardı.

Sonraki adımlar, enkazın kimyasal bileşimini incelemek ve bu tür sistemlerin nasıl evrimleştiğine dair modelleri iyileştirmek için James Webb Uzay Teleskobu ile daha fazla gözlem yapılmasını içeriyor. Bulgular ayrıca hızlı hareket eden nötron yıldızlarının kökenini ve evrendeki süpernova oranını açıklamaya yardımcı olabilir.