BepiColombo 8 Yıllık Yolculuğun Ardından Merkür'e Varıyor

Avrupa Uzay Ajansı (ESA) ve Japonya Havacılık ve Uzay Araştırma Ajansı (JAXA), ortak BepiColombo görevinin en hassas aşamasını 3 Eylül 2026'da başlattı: uzay aracının Merkür Transfer Modülü, saat 14:00 CEST'te iki bilim yörünge aracından ayrıldı. Bu manevra, aracın fırlatıldığından bu yana taşıdığı yükü 10 milyar kilometreden fazla götürmesinin ardından gerçekleşti.

Bu ayrılma şu anda önemli, çünkü ESA'nın "şimdiye kadar denenen en operasyonel açıdan zorlu gezegen varış dizilerinden biri" olarak tanımladığı süreci başlatıyor. BepiColombo, Ekim 2018'de Fransız Guyanası'ndan bir Ariane 5 roketiyle fırlatıldı ve neredeyse sekiz yıldır iç güneş sisteminde dönerek hız kaybetmeye çalışıyor; amaç Merkür'ün önünden geçip gitmek yerine gezegenin zayıf yerçekimi tarafından yakalanmak. Bu kademeli yavaşlama, Dünya, Venüs ve Merkür'ün kendisinin önünden tekrar tekrar geçilerek sağlandı; çünkü Güneş'in yerçekimi kuyusunun bu kadar derinlerindeki bir gezegenin yörüngesine girecek kadar frenlemek tek bir motor ateşlemesiyle yapılamıyor.

ESA'nın Merkür görev operasyonları başkanı Ignacio Tanco, bugünkü ayrılmayla başlayan süreci şöyle tanımladı: "BepiColombo'nun varışı tek bir olay değil. Önümüzde yaklaşık altı aylık yoğun bir operasyon dönemi var."

Önümüzdeki takvim sıkı bir şekilde planlanmış durumda. Merkür'ün yerçekimi uzay aracını 21 Kasım'da yakalayacak, iki bilim yörünge aracı 9-10 Aralık'ta birbirinden ayrılacak, ESA'nın Merkür Gezegen Yörünge Aracı (MPO) 16 Aralık'ta çalışma yörüngesine girecek ve Japonya'nın Merkür Manyetosfer Yörünge Aracı (Mio) bunu 10 Mart 2027'de takip edecek. Bilimsel gözlemlerin Nisan 2027'de başlaması planlanıyor.

Bu görev önemli, çünkü uzay araçlarının nadiren ulaştığı bir gezegeni incelemek için iki bağımsız yörünge aracını bir araya getiriyor: Merkür, Güneş'e sadece 58 milyon kilometre uzaklıkta yörüngede dönüyor ve yüzey sıcaklığı 88 günlük yörünge boyunca 430 santigrat dereceye kadar çıkıyor. Bir sondayı sadece önünden geçirmek yerine yörüngeye oturtmak, tam olarak BepiColombo'nun izlediği çok yıllı, yerçekimi destekli yaklaşımı gerektiriyor. Her iki yörünge aracı da yerine yerleştiğinde, Merkür'ün manyetik alanını, yüzey bileşimini ve ince ekzosferini haritalandıracaklar; ESA'ya göre bu veriler kayalık bir gezegenin bir yıldıza bu kadar yakın nasıl oluşup hayatta kalabildiğini açıklamaya yardımcı olacak. İki ayrı ajansa ait iki bağımsız yörünge aracının aynı gezegeni eş zamanlı incelemesi, tek başına yeterli veri sağlayamayan tekil sonda görevlerinin ötesine geçerek Merkür'ün manyetik alanı ile Güneş rüzgârı arasındaki etkileşimi de ortaya koyacak.

Görsel: ESA–C. Carreau, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0 IGO