AB'li araştırmacılar yeni yasaya rağmen sosyal medya verilerine erişmekte zorlanıyor

Avrupalı araştırmacılar, sosyal medyanın zararlarını incelemek için Büyük Teknoloji'yi denetleme konusunda benzeri görülmemiş haklar tanıyan yeni bir AB yasasına rağmen veri erişimi sorunuyla karşı karşıya. Şubat 2024'te yürürlüğe giren Dijital Hizmetler Yasası (DSA) kapsamında araştırmacılar, dezenformasyon, nefret söylemi ve çocuk güvenliği gibi sistemik riskleri araştırmak için TikTok, X (eski adıyla Twitter) ve Meta gibi platformlardan dahili veri talep edebiliyor. Ancak araştırmacılar, bu şirketlerin hâlâ içeriye kimin bakacağına karar verdiğini ve bunun gecikmelere ve belirsizliğe yol açtığını söylüyor.

DSA, AB'de 45 milyondan fazla kullanıcısı olan çok büyük çevrimiçi platformların (VLOP'ler), toplumsal riskler üzerine çalışmalar için doğrulanmış araştırmacılara veri erişimi sağlamasını gerektiriyor. Etkilenen platformlar arasında TikTok, X ve Meta'nın Facebook ve Instagram'ı yer alıyor. Yasa önemli çünkü bağımsız araştırma, çevrimiçi zararları anlamak ve azaltmak için hayati önem taşıyor, ancak zamanında veri erişimi olmadan çalışmalar durma noktasına geliyor. Örneğin, Amsterdam Üniversitesi ve diğer kurumlardaki araştırmacılar taleplerde bulunduklarını ancak aylarca süren beklemeler veya doğrudan reddedilmeler bildirdiklerini belirtiyor.

Belirli rakamlar, Mart 2024 itibarıyla DSA kapsamında yalnızca bir avuç araştırmacının erişim izni aldığını gösteriyor. Avrupa Komisyonu, Amazon, Apple ve Google dahil olmak üzere 19 VLOP belirledi, ancak odak noktası sosyal medya. Arka plan: DSA'dan önce araştırmacılar, genellikle sınırlı veya iptal edilen gönüllü veri paylaşım anlaşmalarına güveniyordu. DSA, veri erişimini yasal bir hak haline getirerek bunu değiştirmeyi amaçlıyor, ancak platformlar, talepleri yeterince spesifik bulmazlarsa veya araştırmacı akredite değilse reddedebiliyor.

Sonraki adımlar: Avrupa Komisyonu'nun veri erişimiyle ilgili anlaşmazlıkların nasıl ele alınacağına dair kılavuzlar yayınlaması bekleniyor. Bu arada araştırmacılar, platformlardan daha hızlı kararlar ve şeffaflık talep ediyor. Bazıları, ulusal düzenleyicilere şikayette bulunma tehdidinde bulunuyor ve bu da bir şirketin küresel yıllık cirosunun %6'sına kadar para cezasına yol açabiliyor. Sonuç, DSA'nın sosyal medya algoritmalarının kara kutusunu kamu denetimine açma vaadini yerine getirip getirmediğini belirleyecek.