Koszt startów w Europie trzykrotnie wyższy niż w USA, dominuje SpaceX

Nowe badanie opublikowane w "Economics Letters" 14 sierpnia 2026 r. wykazało, że rakieta Falcon 9 firmy SpaceX radykalnie zmieniła globalny rynek startów, zwiększając udział Stanów Zjednoczonych w światowej masie ładunków do ponad 82% w 2024 r. Naukowcy z Wielkiej Brytanii i Włoch przeanalizowali ponad 6700 startów z lat 1960–2025, aby określić wpływ wielokrotnego użytku rakiety i jej wysokiej częstotliwości lotów.

USA ponad dwukrotnie przekroczyły skumulowany ładunek wyniesiony na orbitę przez Rosję od 1990 r., co stanowi odwrócenie sytuacji z połowy drugiej dekady XXI wieku, gdy Rosja przewodziła. W latach 1995–2012 udział USA w globalnym ładunku spadł z prawie 50% do mniej niż 20%, ale po zwiększeniu tempa startów Falcona 9 na początku lat 20. szybko wzrósł. SpaceX wynosi obecnie ponad trzy czwarte całej masy na orbitę, w tym ładunki dla bezpośrednich konkurentów, takich jak Amazon, Northrop Grumman, AST Space Mobile i OneWeb.

Różnice w kosztach są ogromne. Naukowcy szacują, że średni koszt wyniesienia kilograma na orbitę w USA wynosi 3225 USD, podczas gdy w Japonii 5287 USD, w Chinach 5809 USD, w Rosji 6682 USD, a w Europie 9897 USD. Najwyższy jest w Indiach – prawie 15 000 USD za kilogram, co autorzy przypisują małym rozmiarom rakiet, które rozkładają koszty stałe na ograniczony ładunek. Dekadę temu koszty startów w USA i Europie były podobne; dziś europejskie są trzykrotnie wyższe.

Badanie ostrzega, że kraje polegające wyłącznie na rodzimych rakietach będą musiały zmierzyć się z rosnącymi kosztami, co może spowolnić budowę konstelacji satelitarnych. Europa jest opisywana jako "między młotem a kowadłem", zmuszona do wyboru między tańszą amerykańską technologią startową a drogimi, słabo skalowalnymi rozwiązaniami krajowymi. Autorzy zauważają, że praktycznie wszystkie nowe komercyjne rakiety w fazie rozwoju uwzględniają pewien stopień ponownego użycia, ale wysiłki Europy pozostają w tyle: program Europejskiej Agencji Kosmicznej Themis, zakładający suborbitalne testy na małej wysokości do 2022 r., wciąż nie wystartował.