Yalpalayan minibüs, 66.860 gümüş sikke: Norveç'te üç ceza

Norveç'in ekonomik suçlar birimi Okokrim, 17 Eylül 2026'da üç Norveç vatandaşının nitelikli kara para aklamadan hüküm giydiğini açıkladı. Karar, yalpalayarak ilerleyen bir minibüs ihbarıyla başlayan dosyadaki ilk hukuki sonuç oldu. Nisan 2025'te Oslo'nun batısındaki Bærum'da E18 otoyolunda bu ihbara giden ekipler aracı durdurduğunda içini Amerikan "American Eagle" gümüş sikkeleriyle dolu buldu. Olay yerinde kontrol edilen ikinci minibüs de aynı şekilde sikke doluydu. Okokrim'e göre nihai sayım 66.860 sikke; bunların bugünkü toplam değeri en az 25 milyon Norveç kronu, yani 2 milyon avronun üzerinde. Associated Press bu tutarı yaklaşık 2,65 milyon dolar olarak çeviriyor.

Okokrim'in açıklamasına göre asliye mahkemesi, düzeneği organize ettiği ve sikkeleri sakladığı belirtilen bir erkeğe 2 yıl 6 ay hapis verdi. Sikkeleri saklamak suretiyle taksirli nitelikli kara para aklamadan bir kadın 6 ay, aynı suçlamadan ikinci bir erkek ise 10 ay ertelenmiş hapis cezası aldı. Sikkelerin taşınması nedeniyle hakkında iddianame düzenlenen iki Britanya vatandaşı beraat etti. Beş kişi hakkındaki suçlamalar ise düşürüldü. Okokrim sanıkların isimlerini açıklamadı.

Bu yığını sıra dışı kılan şey, gümüşün nereden geldiği. Okokrim sikkelerin ABD'de gerçekleşen büyük ölçekli bir yatırım dolandırıcılığından kaynaklandığını ve birimin 2018'den bu yana Amerikan soruşturmasına destek verdiğini belirtiyor. 2019'da Bærum'daki Jongskollen adresinde yapılan aramada 79.500 Amerikan gümüş sikkesine el konulmuştu; o tarihteki değeri yaklaşık 17 milyon krondu. Soruşturmacıların aradığı sikkelerin tamamı o baskında ele geçmedi. Mahkeme, geri kalanların birkaç yıl sonra Norveç'in doğu ve güney bölgelerindeki adreslere taşındığının ve trafik kontrolüne kadar görünmeden kaldığının kanıtlandığı sonucuna vardı.

Davanın savcısı, kıdemli savcı Jon André Hvoslef-Eide açıklamasında şunları söyledi: "Gümüşün geri alınmış ve sorumluların mahkûm edilmiş olmasından son derece memnunum; böylece varlıklar ABD'de dolandırılan yatırımcılara iade edilebilecek." Hvoslef-Eide, AP'ye kimliklerini açıklamadığı mağdurların varlıklarına ancak yargı süreci tamamlandığında kavuşabileceğini söyledi. AP ayrıca gümüş fiyatlarının son bir yılda belirgin biçimde yükselmesi nedeniyle Norveç'teki yığının kaybolduğu dönemdekinden daha değerli hale geldiğini aktarıyor.

Hvoslef-Eide açıklamasında kararın caydırıcılığına da dikkat çekti: "Ciddi suçlarda başarılı olabilmek için suçlular çoğu zaman elde ettikleri gelirin gizlenmesinde yardıma muhtaçtır. Bu mahkûmiyetler, kara para aklamanın ağır cezalar getirdiğine dair net bir mesaj veriyor." Okokrim'e göre gümüş şimdi ABD'ye iade ediliyor.

Karar kesinleşmiş değil. Okokrim, beraat kararlarını istinaf mahkemesine taşıyıp taşımayacağına temyiz süresi içinde karar vereceğini bildirdi; mahkûm olanların da itiraz hakkı bulunuyor. Birim, ABD'deki dolandırıcılığa konu sikkelerden hâlâ kayıp olan bulunup bulunmadığını açıklamadı ve gümüşün çıktığı yatırım düzeneğinin adını vermedi.