Jodrell Bank krizde: Beyin göçü tehlikesi

Jodrell Bank Gözlemevi'ndeki fon krizi 28 Temmuz 2026'da kritik bir noktaya ulaştı ve dünyaca ünlü radyo astronomi merkezinin geleceğini tehdit ederek İngiliz fizik alanında beyin göçü riskini artırdı.

Cheshire bölgesindeki tesisi işleten Manchester Üniversitesi, gözlemevinin mevcut operasyonlarını sürdürmek için yılda 15 milyon sterline ihtiyaç duyduğunu ancak 2026-27 mali yılı için 8 milyon sterlinlik bir açıkla karşı karşıya olduğunu açıkladı. Acil müdahale yapılmazsa, araştırmaları daraltmak, teleskop çalışma saatlerini azaltmak ve kilit personeli kaybetmek zorunda kalabilir.

100'den fazla araştırmacı, mühendis ve destek personeli doğrudan etkileniyor. 1957'de tamamlanan ikonik Lovell Teleskobu'nun yıllık işletme maliyeti 2,5 milyon sterlin ve uyduların izlenmesi ile kozmik olayların incelenmesi için hayati önem taşıyor. Kriz ayrıca Jodrell Bank'ın küresel bir radyo teleskop ağı olan Kilometre Kare Dizisi'ndeki lider rolünü de tehlikeye atıyor.

Jodrell Bank, fizikçi Bernard Lovell'ın 1945'te ordu fazlası radar kullanarak meteor izlerinden radyo yansımalarını keşfetmesiyle kurduğu ve İngiliz biliminin temel taşlarından biri olmuştur. UNESCO, 2019'da bölgeyi Dünya Mirası Alanı ilan etti. Destekçilere göre, beyin göçü İngiltere'nin bilimsel itibarını azaltacak ve ekonomik büyümeyi baltalayacaktır.

Açıklar, azalan hükümet hibeleri, artan maliyetler ve Aralık 2025'te sona eren büyük bir Avrupa araştırma hibesinden kaynaklanıyor. 2020'den bu yana Brexit sonrası bazı AB araştırma programlarının dışında kalınması ve enflasyona ayak uyduramayan sabit nakit tahsisleri fonları aşındırdı. 2024'te Bilim ve Teknoloji Tesisleri Konseyi, araştırma kapasitesinin zayıfladığı konusunda uyardı ancak Jodrell Bank için ek bir destek ayrılmadı.

28 Temmuz 2026'da üniversitenin rektör yardımcısı, Bilim, İnovasyon ve Teknoloji Bakanlığı ile bir köprü kredisi sağlamak için acil görüşmeler yapıldığını doğruladı. Eylül 2026'ya kadar bir çözüm bulunamazsa, gözlemevi uluslararası işbirliklerini askıya alabilir ve bu da en iyi araştırmacıların göçüne ve İngiliz bilimine kalıcı bir darbe vurulmasına yol açabilir.