OpenAI'nin 10.000 Ajanlı Navier-Stokes Kanıtına İtiraz

OpenAI, 8 Eylül'de kurum içi bir yapay zekâ sisteminin, akışkan hareketini tanımlayan Navier-Stokes denklemlerinin sonlu sürede tekillik geliştirebileceğine dair kanıt ürettiğini duyurdu; tekillik, denklemlerin fiziksel hiçbir şeyi tarif etmez hâle geldiği nokta. Şirket 166 sayfalık metni, matematikçilerin ispatları makineyle denetlettiği Lean dilindeki biçimselleştirmeyle birlikte yayımladı ve probleme bağlı 1 milyon dolarlık Millennium ödülünü talep etme niyetinde olmadığını belirtti.

OpenAI'nin kendi anlatımına göre yaklaşık 10.000 ajan 1 Eylül'den itibaren yaklaşık 88 saat çalıştı ve tahminen 130 milyar çıktı tokenı tüketti; ajanları, şirketin GPT-6 Astra'dan belirgin biçimde daha yetenekli dediği, kamuya açılmamış bir model sürdü. Lean biçimselleştirmesi 17 saat daha aldı. Çalışmayı yürüten Sebastien Bubeck, 8 Eylül'de gazetecilere, OpenAI'nin 28 Ağustos'ta yeni bir matematik modelini eğitmeye başladığını ve Anthropic'in Navier-Stokes üzerinde ilerlediğine dair söylentileri okuduktan sonra probleme ağır kaynak ayırdığını söyledi. Bu rakamların hiçbiri bağımsız denetimden geçmiş değil.

Söylentilerin işaret ettiği isim, Anthropic'te çalışan ve problem üzerinde boş zamanlarında NYU'dan Tristan Buckmaster ile mesai yapan matematikçi Levent Alpöge'ydi. İkili, Diego Córdoba ile Luis Martínez-Zoroa'nın çalışmasına dayanarak ve ticari yapay zekâ modellerinden yardım alarak, sıkıştırılamaz gözenekli ortam, Boussinesq ve üç boyutlu Euler denklemleri için düzgün zorlama altında sonlu sürede patlama kanıtladı; bunlar Navier-Stokes'un komşusu denklemler, Millennium probleminin kendisi değil. Taslaklarını OpenAI'nin duyurusundan saatler önce, 7 Eylül gecesi paylaştılar. Buckmaster, OpenAI ile 3 Eylül'de temas kurduğunu, 6 Eylül'deki görüşmede Bubeck'in şirketin aynı yaklaşıma zaten sahip olduğunu söyleyip iki seçenek sunduğunu aktarıyor: ya kendisi önce yayımlayacak, OpenAI bir gün sonra tam sonucu ilan edecekti; ya da ödül yolunu seçecek ama OpenAI'ye pay verip Alpöge'yi Anthropic bağlantısı nedeniyle metinden çıkaracaktı. Buckmaster ayrıca modelin, ikilinin Codex'e girdiği taslakları görüp görmediğini sordu. OpenAI, ikilinin çalışmasını "kamuya açtıkları ana kadar hiçbir yolla görmediğini" ve Buckmaster'ın Codex istemlerinin sistemi etkilemesinin mümkün olmadığını bildirdi.

Okur açısından mesele ödül parasından çok, yapay zekâ şirketlerinin açık araştırmada güvenilir olup olmadığı ve ticari bir kodlama asistanına yazılanın gizli kalıp kalmadığı. 7 Eylül'de Alpöge-Buckmaster kanıtını blogunda dikkate değer bir başarı diye niteleyen Terence Tao, bu problemleri çözmenin "asıl amaç olan matematiksel kavrayış ve sezgi geliştirmenin yalnızca bir vekil hedefi" olduğunu yazdı ve açık problemlerin madencilik yapar gibi işletilmesinin, yeni kuşak yöntemlerin ve matematikçilerin doğduğu ekosistemi yok edebileceği uyarısında bulundu.

Bundan sonrası yavaş. OpenAI'nin kanıtı makineyle denetlendi ama hakem sürecinden geçmedi; biçimselleştirilen ifadenin, Clay Matematik Enstitüsü'nün hâlâ çözülmemiş saydığı Millennium formülasyonuyla örtüştüğünü şirket dışından kimse doğrulamadı. Clay kuralları uygun bir yayın organında yayım, en az iki yıl geçmesi ve dünya matematik camiasında genel kabul şartı koşuyor. Quanta Magazine, eylüldeki görüşmelerin taraflarının farklı anlatımlar sunduğunu bildirdi; anlatımlar bağdaştırılmış değil.

Açıklama: NewUJ'nin editöryal süreci Anthropic'in Claude modellerini kullanır.