Porozumienie Turcji i Iraku ws. ropociągu – 750 tys. baryłek dziennie

Turcja i Irak podpisały 1 sierpnia 2026 roku roczne porozumienie o utrzymaniu przepływu ropy naftowej rurociągiem Kirkuk-Ceyhan, zabezpieczając jedyną funkcjonującą trasę eksportową Iraku do Morza Śródziemnego w czasie, gdy dostawy znad Zatoki Perskiej zostały sparaliżowane przez faktyczne zamknięcie cieśniny Ormuz przez Iran.

Umowa, zawarta między tureckim państwowym przedsiębiorstwem BOTAS a irackimi spółkami państwowymi SOMO i NOC, zastępuje wieloletnie porozumienie dwustronne, które wygasło 27 lipca. Podpisano ją cztery dni po tym, jak prezydent Turcji Recep Tayyip Erdogan przyjął w Ankarze premiera Iraku Alego al-Zaidiego.

Turecki minister energii Alparslan Bayraktar, który przed podpisaniem umowy spotkał się w Ankarze z irackim ministrem ropy Bassemem Mohammedem Khudairem, poinformował, że porozumienie tranzytowe obejmuje dzienną przepustowość 750 tys. baryłek. „Wciąż pracujemy nad nową długoterminową umową dla tego rurociągu… tymczasem wdrożyliśmy to porozumienie tranzytowe” – napisał na platformie X.

Al-Zaidi określił umowę jako „ważny strategiczny kamień milowy” w osobnym wpisie, dodając, że oba rządy będą dążyć do szerszego porozumienia ramowego obejmującego ropę, energię elektryczną, zasoby wodne i inną współpracę.

Zakłócenia na światowym rynku ropy nadały porozumieniu dodatkową pilność. Amerykańskie i izraelskie ataki na Iran pod koniec lutego 2026 roku doprowadziły do faktycznego zamknięcia cieśniny Ormuz, co spowodowało załamanie irackiego eksportu ropy o ponad 80 procent. Miesięczne przychody spadły z około 6 miliardów dolarów do mniej niż 2 miliardów, gdy dostawy znad Zatoki ustały.

Rurociąg Kirkuk-Ceyhan ma maksymalną przepustowość około 1,5 miliona baryłek dziennie, ale w momencie podpisania umowy transportował tylko około 170 tys. baryłek dziennie, według danych tureckich, głównie ze złóż w irackim Kurdystanie – które same doświadczały powtarzających się ataków od początku konfliktu z Iranem.

Ankara dąży do przedłużenia rurociągu, aby transportował ropę z południowych złóż Iraku, a obie strony potwierdziły, że trwają rozmowy na temat długoterminowej umowy.