Documentaire over Koerdische veteranen van de oorlog tegen IS onderzoekt moed en overleving

Een nieuwe documentaire, 'The Phantom Pain of Rojava', geregisseerd door Maryam Ebrahimi, biedt een teder en diep ontroerend portret van Koerdische veteranen die de oorlog tegen Islamitische Staat (IS) in Noord-Syrië overleefden. De film richt zich op een huis voor gewonde leger veteranen in Rojava, een Koerdisch-geleide autonome socialistische regio, waar de meeste bewoners overlevenden zijn van het conflict met IS. Het huis is gemengd geslacht, en Ebrahimi's lens belicht met name de vrouwelijke veteranen, die tien jaar geleden internationale aandacht kregen vanwege hun moed op het slagveld.

De documentaire opent met beelden van de begrafenis van een vrouwelijke legercommandant, waar Ebrahimi opmerkt dat het de eerste keer is dat ze vrouwen een kist ziet dragen in het Midden-Oosten. Ze verwondert zich over hun zusterschap terwijl ze met blote handen de grond graven—een Rojava-traditie die de ultieme solidariteit met een gevallen kameraad symboliseert. Onder de veteranen die worden getoond is Fadakhar, een man die beide benen verloor en 's nachts last heeft van fantoomjeuk en -pijn. De film onderzoekt op zachte wijze de fysieke en emotionele littekens van de oorlog, met nadruk op de veerkracht van degenen die vochten.

Ebrahimi merkt op dat vrouwen in 2011 hun dorpen begonnen te verlaten om tegen IS te vechten, hoewel de documentaire meer achtergrond had kunnen geven over de geschiedenis van Koerdische volledig vrouwelijke bataljons. De kracht van de film ligt in de intieme, observerende stijl, die momenten van moed en overleving vastlegt zonder sensatiezucht. Het benadrukt de voortdurende uitdagingen waarmee deze veteranen worden geconfronteerd, van medische zorg tot psychologisch trauma, in een regio die nog steeds worstelt met de nasleep van de oorlog.

De documentaire is belangrijk omdat het een conflict menselijk maakt dat vaak wordt gereduceerd tot krantenkoppen, en een stem geeft aan degenen die aan de frontlinies vochten. Door zich te richten op het dagelijks leven van de veteranen en hun banden van solidariteit, biedt Ebrahimi een tegenverhaal voor het typische oorlogsverhaal. De film is een bewijs van het uithoudingsvermogen van de menselijke geest, zelfs in het licht van verwoestend verlies en letsel. Het nodigt kijkers uit om na te denken over de kosten van oorlog en de kracht die in gemeenschap wordt gevonden.